AI implementeren in ziekenhuizen: hoe theorie kan helpen bij praktijkproblemen

Artificial Intelligence (AI) heeft de potentie om de zorg radicaal te verbeteren. Denk aan systemen die ziektes sneller opsporen, administratieve taken verlichten, of patiënten nauwkeuriger monitoren. Toch zien we in ziekenhuizen en zorginstellingen regelmatig teleurstellende situaties: AI-systemen die niet doen wat ze beloven, zorgverleners die gefrustreerd raken door extra werk, en managers die met de handen in het haar zitten omdat niemand het nieuwe systeem gebruikt.

Bij Twentynext zien we dagelijks dat dit niet komt omdat de technologie tekortschiet. Het struikelblok ligt meestal bij het vergeten van een cruciale balans tussen wat we noemen de ‘harde’ en ‘zachte’ kant van innovatie. De harde kant gaat over duidelijke afspraken, heldere contracten, en beheersbare kosten en risico’s. De zachte kant draait om de mensen die ermee werken: ervaren zij de meerwaarde, past het bij hun werkwijze en begrijpen ze het systeem?

Wetenschappelijke inzichten helpen om deze balans beter te begrijpen. Aan de ene kant staat de Transactiekostentheorie (TCE), die stelt dat organisaties altijd rekening moeten houden met de kosten en risico’s die gepaard gaan met elke nieuwe technologie of samenwerking. Volgens econoom Oliver Williamson betekent dit onder andere goed nadenken over afhankelijkheid van leveranciers, onzekerheden rond prestaties en de frequentie waarmee een technologie gebruikt wordt. Hoe specifieker een investering, hoe groter de afhankelijkheid en daarmee het risico op vendor-lock-in.

Aan de andere kant staat de Innovatiediffusietheorie (IDT), van socioloog Everett Rogers, die verklaart waarom sommige innovaties sneller geadopteerd worden dan andere. Rogers benadrukt vijf factoren die cruciaal zijn voor succesvolle acceptatie door gebruikers: ervaren voordeel, compatibiliteit met bestaande processen, eenvoud van gebruik, mogelijkheid om eerst uit te proberen en zichtbaarheid van positieve resultaten.

Wat blijkt? Wanneer AI-implementaties mislukken, komt dat meestal omdat óf te veel nadruk ligt op techniek en contracten (waardoor niemand de echte voordelen ervaart), óf omdat men alleen oog heeft voor de menselijke kant, zonder duidelijk kader of financiële haalbaarheid.

De kunst van een succesvolle implementatie ligt in het combineren van deze twee perspectieven. Het betekent dat zorgmanagers vanaf de start slimme vragen moeten stellen. Bijvoorbeeld: levert dit systeem werkelijk tijdwinst op voor verpleegkundigen? Sluit het goed aan op bestaande systemen? En hebben we een duidelijke en flexibele overeenkomst met de leverancier, zodat we niet vastzitten als het anders loopt dan verwacht?

Een ziekenhuis in Utrecht geeft hierin het goede voorbeeld. Daar introduceerden ze een AI-systeem eerst op kleine schaal. Zorgverleners konden zo ervaren wat het hen opleverde en het ziekenhuis hield tegelijkertijd alle opties open met flexibele afspraken. Pas toen gebruikers enthousiast waren en de voordelen duidelijk werden, ging men over tot bredere implementatie.

Bij Twentynext hanteren we dezelfde filosofie. We geloven in kleinschalig beginnen, continu leren, en vooral aandacht geven aan de professionals die dagelijks met AI gaan werken. We zorgen ervoor dat harde en zachte factoren vanaf dag één hand in hand gaan.

Wilt u weten hoe dit in uw organisatie kan werken? Bent u benieuwd hoe u zowel contractuele risico’s kunt beperken als uw collega’s enthousiast kunt maken voor slimme innovaties? Wij helpen u graag verder.

Neem contact op via info@twentynext.nl of plan vrijblijvend een kennismakingsgesprek. Samen zorgen we ervoor dat uw volgende AI-project écht slaagt, niet alleen op papier, maar juist op de werkvloer. Interesse in het whitepaper achter deze blog? Stuur een verzoek tot inzage naar info@twentynext.nl.

Twentynext – Datagedreven zorg, mensgericht uitgevoerd.